Hôm nay, chúng ta sẽ lật lại một chương lịch sử đầy kịch tính của ngành bánh kẹo Việt Nam. Đó là cuộc đấu giữa tập đoàn Lotte của Hàn Quốc và thương hiệu bánh kẹo lâu đời Bibica.
Bối Cảnh Cuộc Chiến: Cái Nhìn Thèm Khát Của Lotte
Bibica là một trong những thương hiệu bánh kẹo gạo cội của Việt Nam. Thương hiệu đã gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt. Với mạng lưới phân phối rộng khắp và thương hiệu được yêu mến, âm mưu thâu tóm Bibica trở thành một cơ hội trong mắt các tập đoàn nước ngoài. Đặc biệt là các thương hiệu muốn mở rộng thị phần tại thị trường Việt Nam.
Và “kẻ săn mồi” không ai khác chính là Lotte. Đây là tập đoàn đa ngành đến từ Hàn Quốc. Lotte vốn đã có sự hiện diện mạnh mẽ tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như bán lẻ, rạp chiếu phim. Từ năm 2007, Lotte đã bắt đầu mua cổ phần của Bibica. Họ từng bước nâng tỷ lệ sở hữu lên thành cổ đông lớn. Mục tiêu của Lotte rất rõ ràng. Đó là tăng tỷ lệ sở hữu lên trên 50% để nắm quyền kiểm soát Bibica. Họ muốn hợp nhất kết quả kinh doanh của Bibica vào tập đoàn. Cùng lúc đó, Lotte cũng muốn khai thác triệt để hệ thống phân phối và tiềm năng thương hiệu của Bibica để củng cố vị thế tại Việt Nam.
Âm Mưu Thâu Tóm: Những Chiêu Bài Của Lotte
Cuộc chiến thực sự bùng nổ từ giai đoạn 2013-2015. Lotte liên tục thực hiện các động thái để gia tăng tỷ lệ sở hữu và thâu tóm quyền kiểm soát Bibica:
Thứ nhất, họ tăng cường mua vào cổ phiếu. Lotte đã nhiều lần chào mua công khai cổ phiếu Bibica trên thị trường chứng khoán với mức giá hấp dẫn. Họ thể hiện quyết tâm tăng sở hữu.
Thứ 2, họ đề xuất thay đổi chiến lược. Với tư cách là cổ đông lớn, Lotte đề xuất các chiến lược kinh doanh mới. Họ muốn tập trung vào việc sản xuất và phân phối các sản phẩm bánh kẹo theo tiêu chuẩn và nhãn hiệu của Lotte ngay tại Việt Nam thông qua Bibica.
Thứ 3, họ tìm cách thay đổi nhân sự cấp cao. Lotte đã tìm cách đưa người của mình vào các vị trí chủ chốt trong hội đồng quản trị và ban điều hành của Bibica nhằm nắm quyền quyết định.
Những động thái này cho thấy một kế hoạch bài bản và quyết liệt từ phía tập đoàn Hàn Quốc. Nó khiến không ít người lo ngại về số phận của một thương hiệu Việt.
Xem thêm các thương hiệu khác:
- Circle K muốn thâu tóm 7-Eleven
- Những biển quảng cáo ‘láo toét’ của Burger King
- Vingroup đang tín toán gì với đường sắt cao tốc Bắc Nam
Cuộc phản công bất ngờ
Tuy nhiên, “miếng mồi” Bibica lại không dễ nuốt. Cuộc chiến thực sự nằm ở sự phản kháng kiên quyết từ các cổ đông nội địa. Đặc biệt là Tập đoàn Kido (khi đó là Kinh Đô, BKD). Lúc đó Kido còn dưới sự lãnh đạo tài tình của ông Trần Kim Thành. Thương hiệu này vốn là đối thủ và cũng là đối tác của Bibica trong quá khứ. Lúc này, Kido lại trở thành “người gác cổng” quan trọng bảo vệ Bibica khỏi âm mưu thâu tóm của Lotte. Theo đó:
Kido và các cá nhân, tổ chức có liên quan đã nhanh chóng tăng cường mua vào cổ phiếu Bibica. Họ ngăn không cho Lotte đạt được tỷ lệ chi phối tuyệt đối.
Trong các kỳ Đại hội đồng cổ đông, các cổ đông nội địa dưới sự dẫn dắt của Kido đã liên tục bỏ phiếu chống lại các đề xuất quan trọng của Lotte. Ví dụ: như việc thay đổi ngành nghề kinh doanh, chấp thuận sản xuất sản phẩm mang thương hiệu Lotte.
Đỉnh điểm của cuộc chiến là khi Kido quyết định bán mảng bánh kẹo cốt lõi của mình cho Mondelez International vào năm 2015. Điều này khiến Lotte gặp khó khăn trong việc hợp nhất chiến lược. Nhất là khi đối tác tiềm năng (Bibica) lại không thể nắm quyền kiểm soát hoàn toàn. Trong khi đối thủ cũ (Kido) giờ đây lại có thể liên minh với các đối thủ khác của Lotte.
Cuộc giằng co kéo dài nhiều năm. Với sự phức tạp trong cấu trúc sở hữu và các chiến lược đàm phán, Lotte đã không thể hoàn thành được âm mưu thâu tóm hoàn toàn Bibica.
Bài học đắt giá: Hơn cả một thương vụ M&A
Sau nhiều nỗ lực không thành, Lotte đã không thể biến Bibica thành một công ty con của mình. Mặc dù vẫn là một cổ đông lớn, Lotte không thể nắm quyền chi phối và kiểm soát Bibica theo cách họ mong muốn. Đây là một thất bại chiến lược đối với tập đoàn Hàn Quốc. Nó cho thấy:
Tầm quan trọng của cổ đông lớn nội địa: Vai trò của những cổ đông “người gác cổng” như Kido và ông Trần Kim Thành. Họ hiểu rõ văn hóa doanh nghiệp, thị trường nội địa. Và họ có đủ quyết tâm để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp và chiến lược dài hạn: Bibica, với lịch sử và bản sắc riêng, đã cho thấy khả năng chống chịu trước áp lực từ một tập đoàn khổng lồ. Việc các cổ đông bảo vệ Bibica đã thể hiện một tầm nhìn xa hơn lợi ích tài chính ngắn hạn.
Phức tạp của M&A tại Việt Nam: Thương vụ này cho thấy M&A tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện tiền bạc. Nó còn là cuộc đấu trí về chiến lược, văn hóa và khả năng điều hành trong bối cảnh pháp lý và thị trường đặc thù.
Giá trị của thương hiệu nội địa: Việc một thương hiệu Việt có thể đứng vững trước một tập đoàn quốc tế là một minh chứng cho giá trị và sức mạnh nội tại của các doanh nghiệp bản địa.
Cuối cùng, “người khổng lồ” không phải lúc nào cũng có thể chiến thắng!
Nguồn:
- Lotte dùng Bibica làm bàn đạp để thâm nhập ngành thực phẩm
- Lotte – Bibica: Cuộc chiến vì ai?
- Lotte – Bibica: Lộ rõ ý đồ?
- Lotte muốn rút lui khỏi Bibica
- “Nỗi lòng” Bibica và Lotte
- Lotte thâu tóm doanh nghiệp Việt bằng mánh lới nào?
- PAN Group hóa giải mâu thuẫn nội bộ giữa Bibica và Lotte
- Bibica: 10 năm sau cuộc nội chiến gay gắt, Lotte quyết định thoái sạch hơn 44% vốn
- Sau vài năm êm ấm, mâu thuẫn lại “bùng phát” giữa Lotte và ban lãnh đạo Bibica
- Cuộc đấu tay đôi: Đại gia Việt thắng ngược ông lớn ngoại
