Đây là ngôi làng ngoại ô Amsterdam với hệ thống 15 cối xay gió với các chức năng khác nhau, 13 trong số đó thuộc về Hiệp hội cối xay gió Zaansche và hầu hết đều mở cửa cho khách du lịch tham quan.
Mình đến Zaanse Schans vào buổi sáng ngày 28/7/2021, bắt chuyến bus 391 từ Amsterdam Centraal đến bến Zaanse Schans, thời gian di chuyển đến 45 phút và điểm dừng ngay trước hông của bảo tàng Zaans Museum. Tiếc là hôm đó gió rất lớn và trời mưa nặng hạt liên tục, khiến chuyến viếng thăm của mình không được như ý.
Men theo con đường dẫn qua bảo tàng là chiếc cầu nhỏ vào làng. Đây là một ngôi làng nhỏ với nhiều ngôi nhà gỗ nhỏ xinh, hầu hết là shop bán đồ lưu niệm. Điểm đáng chú ý đầu tiên chính là bảo tàng – shop giày gỗ, mà ở đây, khách du lịch tha hồ tự sướng với các đôi giày gỗ khổng lồ trưng bày ở ngoài, cũng như ngắm những đôi giày gỗ muôn vàn màu sắc và kiểu dáng được treo ở trên tường. Bên trong là shop trưng bày và máy móc, cũng như cách làm ra một đôi giày gỗ truyền thống Hà Lan.
Giày gỗ người ta vẫn gọi là clogs – guốc gỗ, được người Hà Lan sử dụng từ thế kỉ thứ 13. Đến giờ, vẫn có những người nông dân Hà Lan sử dụng chúng trong những dịp đặc biệt với quần áo truyền thống. Còn việc sản xuất giày gỗ hiện chỉ phục vụ cho việc làm các sản phẩm lưu niệm, duy trì một sản phẩm đậm nét văn hóa.
Quay lại con đường chính, nó sẽ dẫn bạn tới một trang trại sữa cô gái Hà Lan nhỏ, mà ở đây, khách du lịch có thể mua kem và mua sữa. Con đường cũng dẫn tới nơi có 15 chiếc cối xay gió trải dài cả triền đê con sông Zaan.
Chức năng của các cối xay gió ở đây như sau:
- De Bleeke Dood – Cối xay bột
- De Kat – Cối xay bột nhuộm
- De Huisman – Cối xay gia vị
- De Schoolmeester và De Jonge Dirk – Cối xay và nghiền giấy
- Het Prinsenhof và De Koker – Cối xay lúa, ngũ cốc
- De Ooievaar, De Bonte Hen, De Zoeker, Het Pink – Cối xay dầu
- Het Jonge Schaap (mở cửa) và De Gekroonde Poelenburg – Cối xay mùn gỗ
Giá vé vào cửa mỗi cối xay gió là 5€/người lớn, 2,5€ cho thanh thiếu niên từ 6-17 tuổi, giá vé tham quan cho cả gia đình là 12€. Chi tiết ngắm tại website chính thức De Zaansche Molen.
Mình chỉ tham quan mỗi De Kat vì thời tiết xấu và mình khá mệt do ngày hôm trước di chuyển nhiều từ Đức sang Hà Lan bằng tàu và cũng đã dành nhiều thời gian khám phá Amsterdam. Đúng là người mệt cảnh có vui đâu bao giờ, đàng này bonus thêm thời tiết xấu như con ma cấu nữa, hết cả hứng sống ảo.
Bên trong De Kat là một nhà máy nhỏ, ở đây người ta chỉ trưng bày các sản phẩm bột nhuộm theo dòng lịch sử hoạt động của nhà máy này. Máy móc vẫn chạy tốt, cối vẫn giã đều, nhưng chỉ mang tính chất minh hoạt cho khách du lịch vào xem việc vận hành một chiếc cối xay bằng gió mà thôi. Lên tầng hai, khách du lịch có thể ngắm kĩ hơn cấu trúc bánh răng – một phần của cỗ máy và ra hành lang ngoài ngắm cánh quạt sải lớn mấy chục mét dài và tầm view con sông Zaan cùng các anh em cối xay gió khác. Hình ảnh các bạn có thể xem thêm ở video dưới đây.
Vì mưa quá lớn, mình quyết định quay lại Ams. Mình đi dọc ra làng ra con đường chính và theo hướng trung tâm thị trấn Zaanse Schans, tìm bến tàu điện để về Ams Centraal. Theo hướng này mình đã đi qua cây cầu Julianabrug Zaandijk, đây là cây cầu mở, có thể tách làm đôi để tàu bè đi qua, đúng lúc mình đi qua thì phải chờ cho cầu hạ xuống. Chỗ này phải nói là view thần sầu (nếu trời nắng), đen cái là mình đi ngày mưa quá là mưa luôn. Nhà 2 bên bờ sông đẹp lãng mạn với những con thuyền nhỏ, xa xa là những chiếc cối xay gió vẫn còn túc tắc xoay xoay. Lần tới quay lại Ams, mình sẽ phục thù, rình ngày nắng để quay lại Zaanse Schans.
Từ Zaanse Schans đi tàu về Ams Centraal mất độ 30 phút, ấm áp và nhanh. Mà chắc hôm nay ông trời quay lưng với mình ý, nên vừa về đến Ams thì trời bắt đầu nắng. Để không lãng phí sự xấu tính của ông trời, mình quyết định nhảy tàu đi tiếp Haarlem – một thành phố nhỏ xinh cách có 30 phút đi tàu từ Ams, và quả thật đấy là một quyết định vô cùng sáng suốt.
Chỉ sau đó một ngày, mình đã đến thăm Kinderdijk – tổ hợp 19 cối xay gió cổ nhất Hà Lan, và có thể nói, Kinderdijk ăn đứt về độ “hoành tráng” và cả tính lịch sử so với Zaanse Schanse. Nếu đã muốn khám phá về cối xay gió, nhất định không thể bỏ qua.
Zaanschan, 28 tháng 07 năm 2021.
